Econometrist in Kabul

Wat bezielt iemand die zich vrijwillig tien weken laat opsluiten in een militair hoofdkwartier in Kabul (Afghanistan). Ik weet het niet, mijn enige verweer is dat ik last had van een goed idee. Het nadeel van goede ideeën is dat je zo nu en dan de gevolgen niet kunt overzien. En daarom werden twee TNO-ers in een camouflagepak gehezen, kregen ze wat sterren en strepen op de schouder en werden ze naar Kabul gevlogen.

In die tien weken Afghanistan heb ik, Freek-Jan Toevank, als Operationeel Analist het Nederlands-Duitse hoofdkwartier van de International Security Assistance Force ISAF III ondersteund. Zoals mogelijk wel bekend, heeft Operations Research (OR) haar wortels in de militaire wereld van de Tweede Wereldoorlog. Sindsdien heeft OR bijgedragen aan het verbeteren van de effectiviteit en efficiëntie van de krijgsmacht. In Nederland is TNO de organisatie die met OR modellen de krijgsmacht al decennia lang ondersteunt. In de loop der tijd is die ondersteuning behoorlijk veranderd. Gedurende de koude oorlog waren de taken van de krijgsmacht beduidend anders dan nu. Waren decennialang militairen bezig met trainen en oefenen voor een grootschalig conflict, tegenwoordig zijn op elk moment van het jaar honderden Nederlandse militairen betrokken bij de diverse vredesmissies op verschillende locaties in de wereld. Vanzelfsprekend verandert TNO mee door kennis op te bouwen om daarmee de krijgsmacht optimaal te helpen bij het uitvoeren van haar nieuwe taken. Het logische vervolg moge duidelijk zijn: meer Nederlandse militairen op missie, dan ook meer TNO ondersteuning bij de uitvoering van het militaire metier in het uitzendgebied.

En tja, het blijft een risico dat als je roept een goed idee te hebben, dat men vindt dat je het dan ook maar uit moet voeren. Toen we ruim een jaar geleden bedachten dat het zinnig zou zijn om het Duits-Nederlands Legerkorps te gaan ondersteunen tijdens uitzendingen, wisten we echter nog niet dat dat zou betekenen dat ik binnen een jaar in Afghanistan zou zitten. Bad luck zou je denken, maar ik moet zeggen dat het een ervaring is die ik niet had willen missen.

Een van de dingen die ik erg leuk vond was dat ik weer eens lekker zelf met een bak data mocht knoeien in plaats van te leiden, te coördineren of te plannen. Want wat kan een econometrist in Kabul in hemelsnaam doen? Kort gezegd hebben we bijgedragen aan de missie-evaluatie. De hoogste aanwezige Nederlandse militair heeft ons gevraagd te kijken of de staf van het hoofdkwartier de juiste dingen heeft gedaan. Hij wilde graag weten of als ze andere dingen zouden hebben gedaan, dat een grotere effectiviteit zou hebben gehad. Om deze vraag te beantwoorden hebben we een kwantitatief invloedsdiagram gemaakt waar we de inspanning van de staf, via uitgevoerde taken en daarmee te bereiken effecten, hebben gekoppeld aan de doelstellingen van de ISAF missie. Op basis van dit model hebben we aanbevelingen gedaan hoe de staf van het legerkorps in de toekomst haar effectiviteit zou kunnen verhogen. Dit project was echter geen dagtaak: dagen tijdens uitzendingen zijn namelijk nogal lang. Je bent 24 uur per dag op je werkplek aanwezig, dus om de verveling tegen te gaan maak je lange werkdagen die vaak lopen van half acht 's ochtends tot elf uur 's avonds. Om onszelf bezig te houden zijn we daarom op zoek gegaan naar extra werk en dat hebben we gevonden in het opzetten, laten uitvoeren en analyseren van een enquête onder de bevolking van Kabul. Het was de Britse militairen een jaar eerder opgevallen dat als je mensen vraagt naar hun mening terwijl je een geweer om je schouder hebt, je wel erg sociaal wenselijke antwoorden krijgt. Om dit tegen te gaan hebben we gebruik gemaakt van studenten van de Universiteit van Kabul om de enquêtes voor ons af te nemen. En dat hebben ze gedaan, binnen 14 dagen hadden we 1593 enquêtes retour met data die door ons in informatie mocht worden omgezet. Ook ik weet nu dus alles over het kijk-, luister-, en leesgedrag van de Kabulse bevolking en wat zij weten en vinden van de ISAF missie. Ook deze kennis draagt bij aan de missie-evaluatie.

Het voordeel van deze laatste opdracht was, naast dat het leuk tijdverdrijf was, het ons ook kansen gaf om eens buiten de compound te komen om bijvoorbeeld studenten te instrueren (foto studenten) of af te stemmen met de minister of Higher Education.

In de tien weken dat ik in Kabul was ben ik slechts vijf keer buiten de poort geweest. De rest van mijn tijd heb ik doorgebracht op een kamp waar het grootste rondje dat je kon lopen een lengte had van 560 meter. De continue dreiging van aanslagen was voldoende reden om het aantal bewegingen, vooral van militairen zonder wapen, buiten de poort beperkt te houden. Was er buiten de poort dan wat te zien? Ik kan zeggen dat afgaand op de beperkte blik die ik op dit land heb mogen werpen, ik oprecht vind dat Afghanistan een prachtig land is.

Helaas is er in de afgelopen 23 jaar oorlog erg veel vernietigd.

Tussen de puinhopen door is echter te zien dat Kabul een prachtige stad was en de bergen en andere natuur zijn adembenemend mooi.

Ik vrees daarentegen dat het land de komende tientallen jaren nog niet echt geschikt is voor toeristische activiteiten. Ik hoop dat tegen de tijd dat ik met pensioen mag, dit mooie land zich voldoende hersteld heeft om een bezoek in elk geval te overwegen.

Zonder terughoudendheid was het een prachtige ervaring met goede herinneringen aan een mooi land, hardwerkende, sympathieke tijdelijke collega's en prettig vermaak in de vorm van Bingo-avondjes en het mens-erger-je-niet-toernooi. Hierover is natuurlijk nog veel meer te vertellen, maar als je die verhalen daadwerkelijk wil horen dan kun je me een mailtje sturen aan Freek-Jan (tot voor kort majoor) Toevank.

Mocht ook jij enthousiast zijn over je werk, een project of je vakantie en dat enthousiasme willen delen met andere Groninger Econometristen Alumni, dan kun je je ervaringen mailen aan VESTING Alumni .